|
| Brim við Eiðið |
Það slys vildi til í Vestmannaeyjum 16. þ.m. að róðrarbát hvolfdi með 8 manns rétt við land nálægt svonefndu Eiði, vestan við höfnina. Fórust þar sjö menn, þeirra á meðal héraðslæknirinn í Eyjum.
Báturinn var á leið út í Gullfoss, sem þar lá. Var hann nýkominn frá útlöndum, og átti báturinn að flytja lækni þeirra Eyjabúa, Halldór Gunnlaugsson, út í skipið. En rétt í því, að þeir voru að komast á flot, skall yfir þá alda, sem hvolfdi bátnum og tók hann og mennina með sér í útsoginu.
Slysið sást frá Esju, sem lá þar skammt frá, og var komið þaðan til hjálpar á vélbát, sem lá við skipshliðina. Einn maður náðist af kili, og læknirinn náðist einnig með lífsmarki, og hafði hann haldið sér uppi á sundi. Voru þeir fluttir út í Esju, en þá var læknirinn svo langt leiddur, að eigi tókst að lífga hann. Valdir sjómenn höfðu verið í bátnum, er venjulega fluttu lækninn út í skip, sem frá útlöndum komu, þegar eins stóð á og í þetta sinn. Veður var hvasst á austan og stóð svo upp á hafnarmynnið, en þegar svo er, fara skipin ekki inn, en leggjast í hlé vestan við Eiðið.
Eftir að spænska veikin geisaði á Íslandi var hert mjög á öllu eftirliti á skipum sem komu til landsins. Var það gert að reglu að læknir skyldi fara um borð og taka skýrslu af skipstjóra um heilbrigðisástand áhafna. Hvergi var þó erfiðara að koma þessu eftirliti á en í Vestmannaeyjum. Þangað komu mjög mörg skip, þó flest yfir vetrartímann, er veður voru leiðinleg og erfitt að komast um borð. Þó gegndu Vestmannaeyja- læknarnir Halldór Gunnlaugsson, Páll V. G. Kolka og síðar Ólafur Ó. Lárusson þessu starfi af mikilli skyldurækni. Þetta gekk allt stórslysalaust þar til 16. desember 1924. Þann dag komu nokkur skip til Vestmannaeyja en veður heldur slæmt. Um miðjan dag sást til e.s. Gullfoss, skips Eimskipafélags Íslands, sem var að koma frá útlöndum. Samkvæmt reglum þurfti að senda lækni um borð í skipið til að kanna heilbrigðisástandið um borð. Varð Halldór Gunnlaugsson fyrir valinu að fara um borð.
Gullfoss hafði varpað akkerum fyrir utan Eiðið, enda hafði veðrið magnast þegar leið á daginn og var orðinn töluverður sjógangur. En þó svo væri þá var bátur mannaður til að fara út í Gullfoss. Fjórir menn fóru oftast með lækninum í þessar ferðir en búist var við erfiðri ferð þannig að ákveðið var að taka fjóra í viðbót. Síðan var báturinn sjósettur og er þeir sem hjálpuðu bátsverjum að koma bátnum á flot, litu við brá þeim heldur betur í brún. Báturinn og mennirnir níu sem höfðu verið í honum, höfðu færst á kaf. Ekki er vitað hvernig þetta gerðist en þykir líklegast að alda hafi riðið yfir bátinn og fært hann í kaf. Einn unglingspiltur hafði náð að halda sér í bátinn og reyndi að gera tilraun til að synda til lands. En hann barst í burtu vegna mikils straums og kviku við Eiðið.
Þeir sem höfðu aðstoðað við að setja bátinn á flot reyndu hvað þeir gátu til að bjarga þeim en höfðu engin tæki til þess. Skipverjar á Esjunni, sem var líka undir akkeri, urðu vitni að slysinu, settu strax út bát og héldu á vettvang. Þeim tókst að ná piltinum sem hékk utan í bátnum og Halldóri Gunnlaugssyni sem var á floti í sjónum. Þeir voru teknir um borð og sent var skeyti til lands og beðið um læknishjálp. Páll V. G. Kolka kom á slysstaðinn skömmu eftir að slysið átti sér stað. Var þá strax reynt að komast í Esjuna með bát sem hafði verið dreginn úr höfninni. Þegar komið var í Esjuna athugaði Páll mennina. Unglingspilturinn var kominn til meðvitundar en miklar lífgunartilraunir á Halldóri báru ekki árangur. Þennan dag fórust því alls átta manns.
Þeir sem létust voru Halldór Gunnlaugsson héraðslæknir, Snorri Þórðarson í Steini, Guðmundur Þórðarson Akri, sem var bróðir Snorra, Bjarni Bjarnason frá Hoffelli, Guðmundur Eyjólfsson frá Miðbæ, Kristján Valdason frá Sandgerði, Ólafur Gunnarsson frá Vík og Guðmundur Guðjónsson frá Kirkjubæ. Sá sem lifði af var Ólafur Vilhjálmsson frá Múla í Vestmannaeyjum.